अपाङ्गता भएका युवाहरूका लागि सीप विकास तालिम सम्पन्न ।

participants with banner

एसेस प्लानेटको आयोजना एवं बाग्मती प्रदेश सामाजिक विकास मन्त्रालय र नेपाल रेडक्रस सोसाइटी सब च्याप्टर बालकोको साझेदारीमा सञ्चालन गरेको अपाङ्गता भएका युवाहरूका लागि प्रविधिमा आधारित रोजगारी सम्बन्धी सीप विकास तालिम सम्पन्न भएको छ । समापन कार्यक्रममा सूर्य विनायक नगरपालिका उपप्रमुख सरिता भट्टराईको प्रमुख आतिथ्यतामा सम्पन्न भएको उक्त तालिममा उद्योग वाणिज्य सङ्घ भक्तपुरका अध्यक्ष शिव मानन्धर विशिष्ट अतिथि रहनुभएको थियो भने भक्तपुरमा रहेका अपाङ्गता क्षेत्रमा काम गर्ने सङ्घसस्थाका प्रतिनिधिहरूको आतिथ्यता रहेको थियो  ।  समापन कार्यक्रममा रोजगारी सम्बन्धी तालिमका सहभागी र गते २०७८ चैत्र २९ गते ब्रिटिश काउन्सिल नेपालको साझेदारीमा सम्पन्न गरिएको कविता प्रतियोगिताका सहभागीहरूलाई प्रमाण पत्रसमेत प्रदान गरिएको थियो । कार्यक्रममा बोल्दै उद्योग वाणिज्य सङ्घ भक्तपुरका अध्यक्ष शिव मानन्धरले आफूले अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूको रोजगारीका निम्ति पहल गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गर्नुभएको थियो । प्रमुख अतिथिसमेत रहनुभएका सूर्यविनायक नगरपालिका उपप्रमुख सरिता भट्टराईले ऊ आफ्नो ५ वर्षीय कार्यकालमा अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूको सवाललाई समेटेर लैजाने प्रतिबद्धता व्यक्त गर्नुभएको थियो  ।

बौद्धिक अपाङ्गता भएका बालबालिकालाई आवश्यक सामग्री वितरण ।

त्रियुगा नमुना माध्यमिक विद्यालय गाईघाटमा अध्ययनरत बौद्धिक अपाङ्गता भएका बालबालिकालाई आवश्यक सामग्री वितरण गरिएको छ । त्रियुगा नमुना माविको प्राङ्गणमा एक कार्यक्रमका बिच त्रियुगा नगरपालिकाका प्रमुख वसन्तकुमार बस्नेतको प्रमुख आतिथ्यमा खेलकुदका सामग्री लगायत पोसाक वितरण गरिएको सो कार्यक्रममा त्रियुगा नगरपालिकाका विभिन्न वडाका वडा अध्यक्षहरू, विद्यालय व्यवस्थापन समितिका सदस्यहरू, शिक्षकहरू एवं अभिभावकहरूको उपस्थिति रहेको थियो । उदयपुर त्रियुगा बौद्धिक अपाङ्ग अभिभावक सङ्घका अध्यक्ष बिकेन्द्र दनुवारको अध्यक्षतामा सम्पन्न भएको कार्यक्रममा बौद्धिक अपाङ्गता अभिभावक महासङ्घ नेपालका केन्द्रिय अध्यक्ष राजु बस्नेतको विशेष आतिथ्यमा त्रियुगा माविमा अध्ययनरत ३० बौद्धिक अपाङ्ग भएका बालबालिकाहरूलाई सम्मानसहित आवश्यक सामग्री वितरण गरिएको हो । कार्यक्रमलाई सम्बोधन गर्दै नगर प्रमुख बस्नेतले बौद्धिक रूपमा मात्र नभएर कुनै पनि रूपले अपाङ्ग भएका बालबालिकाहरूलाई नगरले संरक्षण गर्ने बताएका थिए । यस्तै कार्यक्रममा बोल्दै विशेष अतिथिसमेत रहनुभएका बौद्धिक अपाङ्गता अभिभावक  महासङ्घ नेपालका अध्यक्ष राजु बस्नेतले कुनै पनि रूपले अपाङ्गता भएका नागरिकहरूका लागि उनीहरूको क्षमताअनुसारको कार्यक्रम ल्याएर वृद्धि विकास गर्नुपर्ने र अन्य मानिसहरू जतिकै सम्मान पाउनुपर्ने बताउनुभएको थियो ।

समावेशी शिक्षाको सवालमा शिक्षकहरुलाई तालिमा कार्यक्रम ।

अन्य व्यक्तिहरू जस्तै अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूका लागि पनि शिक्षा नै अति आवश्यक हुन्छ  । तर पनि अपाङ्गता अनुकलनको शैक्षिक सामाग्रीहरू, भौतिक संरचनाको अभाव लगायतका विविध कारणले अधिकांश अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूलाई शिक्षाको पहुँचमा पुग्न  कठिनाइ भोगिरहेका छन् । अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूको शिक्षामा पहुँच बुद्धिका लागि  नेपाल अपाङ्ग मानव अधिकार केन्द्रले समावेशी शिक्षाको सवालमा सामुदायिक विद्यालय शिक्षक शिक्षिका हरूलाई २ दिने तालिम कार्यक्रमको आयोजना गरेको थियो । नेपालको संविधानले सबैका लागि अनिवार्य शिक्षा भनेको भएता पनि अधिकांश अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूले सहज रूपमा शिक्षा लिन पाएका छैनन् । हाम्रा भौतिक संरचनाहरू अपाङ्गता मैत्री नउद्या, अपाङ्गताको सही रूपमा पहिचान हुन नसक्नु, अपाङ्गता अनुकूलको पाठ्य सामाग्रीहरुको अभाव, दक्ष जनशक्ति तथा अपाङ्गता प्रतिको नकारात्मक सोच लगायतका कारणहरूले अन्य नागरिक सरह विद्यालयमा गएर आफू अनुकूल वातावरणमा शिक्षा लिने अवसरबाट वञ्चित भई रहेका छन् । नेपालमा समावेशी शिक्षाको अवधारण आएको लामो समय भइसकेको अवस्थामा अझै पनि कतिपय सामुदायिक विद्यालयहरूले भने विभिन्न बहानामा अपाङ्गता भएका बालबालिकाहरूलाई भर्ना गर्न मान्दैनन् । आर्थिक स्रोत धेरै लाग्ने  भनेर आफ्नो विद्यालयलाई अपाङ्गता मैत्री नबनाउने प्रवृति अझै विद्यमान रहेको छ  । अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूको शिक्षाको सवालमा धेरै नीति नियम तथा ऐन कानुनहरू बनेको भएता पनि अधिकांश अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूले सहज रूपमा शिक्षा लिन पाएको पाइँदैन । नेपालको संविधान २०७२ को धारा ३१ ले अपाङ्गता भएका बालबालिकाहरूलाई शिक्षा दिनु पर्दछ भनेको छ । त्यसै गरी अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूको अधिकार सम्बन्धी संयुक्त राष्ट्र सङ्घको महासन्धिको धारा २४ ले सबै तहका समावेशी शिक्षा अबलम्बन गरिने छ भनिएको छ । नेपाल अपाङ्ग मानव अधिकार  विगत दुई दशक भन्दा बढी देखि अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूको मानव अधिकारको क्षेत्रमा काम गरिरहेको गैर नाफामूलक सामाजिक संस्था हो जसले विभिन्न राष्ट्रिय अन्तर्राष्ट्रिय सङ्घ सस्थासँग हातेमालो गरी अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूका आधारभूत मान्यतालाई स्थापित गराउन नीतिगत तह देखि कार्यान्वयन तहसम्म वकालत एवं पैरवी गरिरहेको पाइन्छ ।  अपाङ्गता भएका बालबालिकाहरुका लागि गुणस्तरीय शिक्षाका अवसरहरूमा समतामूलक पहुँच सुनिश्चित एव अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूलाई आवश्यकता अनुरूप गुणस्तरीय जीवन उपयोगी सिपमूलक र रोजगारमुखी शिक्षाको अवसर प्रदान हुने नै समावेशी शिक्षाको मान्यता व्यवहारमा लागु गर्नु हो । अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूलाई शिक्षाको पहुँचमा वृद्धिका लागि केही नीतिगत कामहरू भए पनि विभिन्न अवरोधका कारण अझै पनि उनीहरू शिक्षामा जोडिन सकेका छैनन् । अपारता भएका बालबालिकाको लागी गुणस्तरीय शिक्षाका अवसरहरूमा समतामूलक पहुँच सुनिश्चित एवम् अपारता भएका व्यक्तिहरूलाई आवश्यकता अनुरूप गुणस्तरीय जीवन उपयोगी सिपमूलक र रोजगारमुखी शिक्षाको अवसर प्रदान गर्नु नै समावेशी शिक्षाको मान्यता व्यवहारमा लागु गर्नु हो जसका लागि राज्य देखि सबै तह तप्काका नागरिक लाग्नुपर्ने आवश्यक देखिन्छ ।नेपालमा २०२१ सालमा दृष्टि विहीन बालबालिकाका लागि एकीकृत विद्यालय २०२३ सालमा बहिरा बालबालिकाका लागि विशेष विद्यालय २०२६ सालमा दृष्टि विहीन र शारीरिक अपाङ्गता र २०३८ बौद्धिक अपाङ्गता भएका बालबालिकाका लागि विशेष सुरुवात भएको थियो । सरकारले अपाङ्गता भएका बिद्यार्थीहरुको शिक्षामा पहुँचका लागि विशेष शिक्षा नीति तर्जुमा गरिसकेको भएता पनि अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूले  अझै पनि त्यो पूर्ण रूपमा महसुस गर्न पाएका छैनन् ।

अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरुका सेवा सुविधाका विषयमा १ दिने अभिमुखिकरण कार्यक्रम सम्पन्न ।

अपाङ्ग भएका महिलाहरुको महासंघ नेपालको आयोजना एवम् महिला, बालबालिका  तथा जेष्ठ नागरिक मन्त्रालयको आर्थिक सहयोगमा अपाङ्गता भएका महिलाहरुको क्षमता बिकास तथा सचेतना जगाउने उद्धेश्यले  अपाङ्गता भएका  व्यक्तिहरुका सेवा सुविधाका विषयमा १ दिने अभिमुखिकरण कार्यक्रम सम्पन्न भएको छ । महिला, बालबालिका तथा जेष्ठ नागरिक मन्त्रालय, अपाङ्गता अधिकार प्रवर्द्धन शाखाका शाखा अधिकृत नर बहादुर चन्द, अपाङ्गता अधिकारकर्मी किरण शिल्पाकार, रमा ढकाल, मिना पौडेल र निर्मला धिताल गरी ४ सहजकर्ताहरुले बिभिन्न ४ वटा शीर्षकहरुमा कार्यपत्र प्रस्तुत गर्नुभएको थियो  भएको कार्यक्रममा  समानताको लागि आवाज भक्तपुरका प्रतिनिधिहरु सुरेश राजभण्डारी, मुना मुलेपती, रिता श्रेष्ठ, रेस्मा श्रेष्ठ लगायत संस्थाको सम्पूर्ण टिम सहभागी थियो भने  एभरेस्ट बोर्डिङ स्कुलका टिमले पनि कार्यक्रमलाई सहयोग गरेको थियो ।